strona glówna


Tarnów historia miasta - grafika 3d.

                 3d Tarnów - Ratusz, Rynek, Stare Miasto, Zamek Tarnowskich.

Zajmujemy się tworzeniem animacji 3d, projektowaniem obiektów 3d.

Daje nam to możliwość całkowicie nowego spojrzenia na Tarnów i jego historię.


 

 

Bazylika Katedralna pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie, obok wieży ratuszowej jest najstarszym obiektem w mieście. Zarówno Ratusz jak i Katedra są obiektami, które na przestrzeni blisko 700 lat były często przebudowywane, remontowane, odbudowywane z pożarów.

W rynku znajduje się jeszcze jeden obiekt, który mógł powstać przed lub po lokacji miasta. Tym obiektem jest „ dół złoczyńców” czyli więzienie. Początkowo przypuszczano, iż jest to dawna studnia, lecz badania archeologiczne wykluczyły taką ewentualność. 700 lat temu utrzymywanie więzienia było zbyt drogie,  zatem złoczyńców wrzucano na kilka dni do dołu zamkniętego od góry kratą. Przez kilka dni trzymano pod gołym niebem, a gawiedź miejska mogła swą złość przelać na nieszczęśników.


- Powstanie parafii w Tarnowie nastąpiło zapewne tuż po lokacji miasta.

Można przyjąć, że kościół został wzniesiony około połowy XIV wieku z fundacji właściciela miasta Spycimira.  Od początku nosił wezwanie Narodzenia Najświętszej Marii Panny.

Zakłada się, że pierwotna bryła kościoła obejmowała dzisiejszą nawę główną. Być może posiadał prezbiterium, podobnie jak kościół w Łapczycy koło Bochni ufundowany przez Kazimierza Wielkiego.

Istnieją również zdania, że był kościółem jednonawowym bez prezbiterium czy apsydy.

Wiadomo, że posiadał dobudówki czyli kruchty od południa, zachodu i północy. Od północy również  zakrystię.

 

- 1362 r. – Rafał syn Spycimira ufundował dla kościoła ołtarz p.w. Świętego Krzyża.

 

- W drugiej połowie XIV wieku z fundacji Spytka syna Rafała, do kościoła dobudowano i uposażono od strony południowej, istniejącą do dzisiaj kaplicę boczną Świętego Krzyża, zwaną też Bożego Ciała.

 

- 1392 r. – Biskup przemyski Maciej w tarnowskim kościele, konsekrował franciszkanina Jakuba Strepę ( późniejszego błogosławionego ) na biskupa halickiego .

 

- 17 IV 1400 r. – Biskup Krakowski Piotr Wysz podniósł kościół parafialny do godności kolegiaty. Stało się to na prośbę Jana z Tarnowa, kasztelana krakowskiego, wnuka założyciela miasta.

Przed rokiem 1400 istniały trzy parafie „tarnowskie”: parafia św. Marcina w Zawadzie, parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Tarnowie i parafia na zamku erygowana przez biskupa Bodzantę około 1362 r.

Podnosząc tarnowski kościół do godności kolegiaty ustanowiono w nim i uposażono trzy prałatury: prepozyta, kustosza, kantora, oraz dwie kanonie z jednoczesną afiliacją do niej kościołów parafialnych na zamku tarnowskim ( kaplica NPM )  i w Tarnowcu ( św. Marcina w Zawadzie ).

W związku ze zniesieniem wcześniej istniejących parafii i ustanowieniem nowej, opiekę nad nią sprawował już nie proboszcz, lecz zorganizowane w kapitułę kolegiacką kolegium kapłanów: kanoników i prałatów na czele z prepozytem.

 

- 1415 r. – Kolegiata zaczęła się rozbudowywać. Było to wynikiem zaistniałej w 1400 r.  zmiany, która spowodowała konieczność rozbudowy kościoła z powodu zapisów fundacyjnych na tzw. altarie i związane z tym obowiązki liturgiczne.

 Bracia Jan i Spytek z Tarnowa ufundowali jako votum za szczęśliwy powrót z pola grunwaldzkiego kaplicę po południowej stronie kolegiaty, przy grobie ojca za kaplicą Świętego Krzyża i kruchtą. Kaplicę i ołtarz p.w. Rozesłania Apostołów przy której ustanowiono nową kanonię.

 

- 1415 r. - Jan Tarnowski uzyskał od biskupa Wojciecha Jastrzębca rozszerzenie przywilejów sądowniczych nad duchowieństwem dla kolegiaty.

 

- 1418 r. – Papież Marcin V potwierdził erekcję kolegiaty.

 

- 1483 r. - Kolegiata została uszkodzona w pożarze miasta.

Staraniem ówczesnego właściciela miasta Jana Amora, kościół został odbudowany.

Zakończenie odbudowy nastąpiło już po kolejnym pożarze miasta w 1494 roku.

Rozbudowano lub dobudowano wówczas prezbiterium.

Ukończono w całości murowaną wieżę.

Nawę i prezbiterium nakryto sklepieniami sieciowymi.

Dach pokryto nowym gontem.

 

 


Katedra Tarnów.jpg
    1 nawa główna

    2 prezbiterium

    3 dawna kaplica Św. Benedykta

    4 dawna kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej

    5 dawna kaplica Św. Krzyża

    6 dawna kruchta południowa

    7 dawna kaplica Rozesłania Apostołów

    8 kruchta pod wieżą

    9 dawna kaplica  Św. Anny

    10 dawna kruchta północna

    11 dawna kaplica Św. Relikwi ( wcześniej w dolnej części skarbiec )

    12 przedsionek - dawna zakrystia

    13 zakrystia główna

    14 zakrystia kanonicka

    P1, P2, P3  przedsionki

 

 

 

 

 

- 1512 r. – od strony północno - wschodniej wzniesiono kaplicę bractwa św. Anny, którą nakryto sklepieniem gwiaździstym.

Do nawy północnej obok kruchty dobudowano skarbiec.

- 1514 r. – Wzniesiono kaplicę Matki Boskiej Szkaplerznej przy południowej ścianie prezbiterium.


Do kruchty południowej wstawiono gotycko – renesansowy portal, oraz dostawiono sklepiony przedsionek. ( Starszym portalem zachowanym do dzisiaj jest gotycki, kamienny portal kruchty północnej, osłonięty i zabezpieczony dzisiejszym przedsionkiem północnym.)

 

- 1617 r. – Prawdopodobnie tuż po tej dacie dobudowano kapitularz ( obecne przejście do zakrystii )

 

- 1712 r. - Ponad skarbcem wzniesiono kaplicę Świętych Relikwii, do której wchodzono po schodach od strony nawy.

 

 

 


 

Kościół – budowla w której gromadzą się wierni,

- wspólnota wiernych ustanowiona przez Chrystusa.

„Bo gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam jestem pośród nich” ( Mt 18,20 ).

 

Apsyda albo absyda – półkoliste lub w kształcie wieloboku, sklepione półkulą  przedłużenie nawy głównej kościoła lub prezbiterium. Czasem naw bocznych. Apsyda jest miejscem przeznaczonym dla kleru, miejscem w którym znajduje się tron biskupi.

 

Bazylika – W starożytności budowla o określonym kształcie. W sensie liturgicznym bazyliką jest kościół o szczególnym znaczeniu dla kultu Bożego.

 

Kanonik – duchowny zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.

 

Kaplica – Część świątyni, ale mająca własny ołtarz. – Mały kościół w miejscach oddalonych od kościoła parafialnego. Istnieją kaplice prywatne dla pożytku jednej lub kilku osób, kaplice szpitalne, zakonne, kaplice polowe.

 

Kapituła – Kolegium kanoników przy kolegiacie lub katedrze.

 

Kolegiata – Kościół przy którym niegdyś lub obecnie istnieje kapituła.

 

Ołtarz – Centralne miejsce kościoła, miejsce sprawowania eucharystii. W liturgii chrześcijańskiej ołtarzowi okazuje się cześć jako znakowi obecności Chrystusa.

 

Parafia – Wspólnota wiernych, określona terytorialnie jednostka organizacyjna kościoła, powierzona proboszczowi przez biskupa.

 

Prezbiterium  - Część kościoła w której znajduje się ołtarz. Z racji iż w tym miejscu kanonicy lub zakonnicy śpiewali chóralnie brewiarz, w kościołach katedralnych, kolegiackich i klasztorach prezbiterium nazywano chórem.

 

 

 

 

Synagogue.jpg

 

Synagoga Nowa w Tarnowie




 

 

 

Pliki cookie pomagają nam udostępniać nasze usługi.

Korzystając z tych usług, zgadzasz się na użycie plików cookie

copyright 2012 Biuro Projektowe Portal